ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ԵՐԳԸ ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՊԱՏԿԵՐՈՒՄ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##-:
https://doi.org/10.58580/18290019-2024.1-2-120Բանալի բառեր-:
Հայոց ցեղասպանություն, երաժշտական հայագիտություն, մշակութային ցեղասպանություն, Ռաֆայել Լեմկին, Արցախ, բռնագաղթ, Կոմիտաս Վարդապետ, ժողովրդական երգ, Վերժինե ՍվազլյանԱմփոփում
Անվանի բանահավաք, ցեղասպանագետ բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վերժինե Սվազլյանի գրառածբանահյուսական նյութերն ու Հայոց ցեղասպանության ականատես-վերապրողների հուշ-վկայությունները բացառիկ արժեքունեն ոչ միայն ցեղասպանագիտության այլ նաև մի շարք հարակից գիտությունների համար, որոնց թվում նաև՝ երաժշտականհայագիտության։ Վերոհիշյալ գրառումների, ինչպես նաև այլ նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է ընձեռումհայ ժողովրդական երգը դիտարկել մշակութային ցեղասպանության համապատկերում։ Ակնհայտ է, որ թուրքական, ավելիուշ շրջանում նաև ադրբեջանական ցեղասպան քաղաքականության զոհ է դարձել նաև հայկական երաժշտական մշակույթը,սակայն այս խնդրի ուսումնասիրումը երաժշտագիտական լույսի ներքո՝ մեծ մասամբ մնացել է ստվերում։ Հիշատակելի են Ռոբերտ Աթայանի և Անահիտ Բաղդասարյանի հոդվածները, որոնցում հեղինակները ուսումնասիրման տարբեր նպատակներ հետապնդելով, որոշակիորեն անդրադարձել են խնդրո թեմային։ Ներկա հոդվածի շրջանակներում փաստագրական ևբանահյուսական նյութերի ուսումնասիրությամբ, փորձել ենք երաժշտական հայագիտության տեսանկյունից ներկայացնելցեղասպանագիտական խնդիրների ուսումնասիրումը։
Հղումներ
Parsamyan S. A., Mshakuthayin tzeghaspanuthyun’ tzeghaspanuthyan tiruythum, //Vem, hamahaykakan handes, XI ZhA (XVII ZhE) tari, thiv 4 (68), hoktember-dektember, 2019 th., 227-244 eej:
Stepanyan G. S, Baqu qaghaqi hayuthyan patmuthyun’ (patmazhoghvrdagrakan usumnasiruthyun), /Pat. xmb. patm. theknatsu E. A. Kostandyan, Yer., 2011 t՛., 650 ej:
Qeshoshyan M, Haykakan mshakuthayin yeghern’ Osmanyan Thurqiayi taratsqum, //Hayotz tzeghaspanuthyan patmuthyan ev patmagruthyan hartzer, 2003 th., N 7, 124-131 eej:
Komitas vardapet ew Xalite Etip, //Hayk&ben, handes, Pariz, 1943 th., 65—67 eejer:
Vardanyan A., Pahlewanyan A., Zhoghovrdakan “Sari aghjik” yergi azgayin patkaneluthyan shurj, //Arvestagitakan handes, 2023 th., N 1, 137—150 ejer:
Sahakyan L. Z, Komitas vardapet’ K. Polsum (Komitas’ Polsum arvestagetn u zoh’), /Komitas Vardapet, hodvatsneri zhoghovatsu, Yer.: Tigran Mets, 2019, 138-151 eej.
Tumadchan M., Hayreni yerg u ban, ht 1, /Xmb. R. A. Athayan, Yer.: HaykakanSSH GA hrat., 1972 th., 264 ejJ
//Haykakan harc՛ hanragitaran, Yer., Haykakan hanragitarani glkhavor khmbagruthyun, 1991 th., 348 eej.
Svazlyan V. G., Hayotz tzeghaspanuthyun’ akanates veraproghneri vkayuth'yunner, /Erkrord hamalrvats hrat., xmb. HH GAA thgthakitz andam Sargis Haruthyunyan, thurqereni xmb. Tigran Ter-Voghormiadchyan, Yer.: HH GAA Gituthyun., 2011 th., 880 eej.
Bagdasaryan A. H., Hayotz tzeghaspanuthyan masin zhoghovrdakan yerger yerazhshtabanasteghtsakan hatkanisheri tesankyunov (V. Svazlyani, Hayotz tzeghaspanuthyun. akanates veraproghneri vkayuthyunner’, [Yer.: HH GAA Gituthyun., 2000] hatorum zeteghvats notagrvats yergeri masin), /Hayotz tzeghaspanuthyan patmuthyan ev patmagruthyan hartzer’, 2002 th., N 6, 94 —104 ejer:
Svazlyan V. G., Musa Ler, /Hay azgagruthyun ev banahyusuthyun’ matenashar, h. 16, Pat. xmb. banasirakan gituthyunneri doktor Sargis Haruthyunyan, Yer.: Haykakan SSH GA hrat., 1976 th., 219 eej.
Hayreni erger, /Hayrik Muradyani dzhaynitz vertsanetz, kazmetz ev xmbagretz Alina Pahlevanyan’, Yer.: Nor girq., 2007 th., 212 eej:
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Ինչպես մեջբերել
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
